Translate

24 Temmuz 2019 Çarşamba

İLGİNİZİ ÇEKEBİLİR

loading...


23 Temmuz 2019 Salı

Şeroyê Biro Hayat Hikayesi - Jiyana Şeroyê Biro

1888 yılında doğan Erivan Radyosu’nun gür sesli dengbêji Şeroyê Biro’nun ailesi 1915 Ermeni ve Yezidi kıyımından kaçarak Serhat Bölgesinden Kafkasya’ya göç eder. Öncelikle Ermenistan’ın başkenti Erivana ve daha sonra Gürcistan’da Tiflise yerleşirler. Kendisi Tiflis’te kalıyordu. İyi bir davul ustası olduğu söylenirdi.

Erivan Radyosu’nda Seîdê Şamedîn, Karapetê Xaço, Reşîdê Baso, Memê Kurdo, Efoyê Esed, Egîdê Têcir, Memoyê Silo, Şibliyê Çaçan, Xana Zazê, Asa Evdile, Egîdê Cimo, Aramê Dîkran ve Silêmanê

Kürtler kimdir Kürtlerin kökeni

Kürtlerin kökeni (Kürtçe:  Eslê Kurdan), bilimsel çalışmaların sonucunda Kürtlerin her ne kadar heterojen bir halk olduğu ortaya çıkmış olsa da[1] İran halkları sınıfında kabul edilmişlerdir.
Kürtlerin İran halkları arasında sınıflandırılması dilbilimsel ve tarihi verilere dayanmaktadır.

Kürdistan terimi ilk nerede kullanıldı

Orta Doğu’da Kürtlerin tarih boyunca yaşadığı coğrafî ve etnik bölge için kullanılan Kürdistan terimine ilk kez Selçuklular döneminde rastlanır;12. yüzyıldan itibaren Selçuklular, kendi hâkimiyetlerinde olan, bugün güney Kürdistan olarak görülen ve o dönemde bir yönetim birimi olan bölgeyi Kürdistan olarak anmaya başlamışlar ve bilinen literatürde ilk kez Kürdistan terimini kullananlar da onlar olmuşlardır.

Kürdoloji terimi ve ortaya çıkışı


Kürdoloji veya Kürt çalışmaları, Kürtçe, Kürtler, Kürt kültürü, geleneği vb. üzerine farklı disiplinler ile akademik olarak inceleme ve araştırma yapmayı amaçlayan öğreti. Günümüzde Kürdoloji şeklinde bir disiplinin olduğunu söylemek mümkündür. Bunun tek başına İranoloji ve Türkoloji gibi ayrı bir disiplin olmadığı görüşü de hâkim paradigmalardandır. Genel olarak ilk varoluş yeri Kürt nüfusunun yoğunlukta ve etkinlikte

Kürdistan’daki Yahudilerin tarihi ve Kürtler

Kürt Yahudileri veya Kürdistan Yahudileri (İbranice:יהדות כורדיסתאן‎; Yehudot Kurdistan, Kürtçe:Kurdên cihû) eski çağlardan beri İran’ın bir kısmını, Kuzey Irak’ı, Ermenistan’ı, Suriye’yi ve Türkiye’nin doğusunu kapsayan Kürdistan denen coğrafi bölgede yaşayan Yahudiler’e denir. Kültürleri ve giyim tarzları Müslüman Kürtler’e benzer. 1940 ve 50’lerde İsrail’e yapılan göçlere kadar kapalı bir toplum olarak yaşadılar.

22 Temmuz 2019 Pazartesi

Ordîxanê Celîl kimdir



Ordîxanê Celîl (Ordikhan Dzhasimovich Dzhalilov veya Ordikhan-e Jalil veya Ordikhane Dzhalil ) (d. 24 Ağustos 1932; Erivan – ö. 20 Ekim 2007; St. Petersburg) Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti doğumlu Yezidi yazar ve akademisyen.[1]

Celîl 1932 yılında Erivan'da doğdu, 1951'de Erivan Üniversitesi'nin filoloji bölümüne girdi ve 1956'da mezun oldu. Aynı yıl, Ermenistan Bilimler Akademisi bölümünde çalışmaya başladı. 1957'de Leningrad Üniversitesi'nin Kürt çalışmaları başkanı olarak atandı. Üç yıl boyunca Erivan Radyosu'nda çalıştı. 1958'de Kürtçe hakkında araştırma yapmak amacıyla Irak Kürdistanı'nı ziyaret etti. Uzun yıllar boyunca kardeşi Celile Celil ve kız kardeşi Cemîle Celîl ile birlikte Kürt halk

Kürtçe dili ve temel özellikleri

Kürtçe (Kürtçe: Kurdîکوردی) veya Kürt dilleri, Hint-Avrupa dil ailesine bağlı Hint-İran dillerinin Kuzeybatı İran koluna giren ve Türkiye'nin doğu ve güneydoğusu, Suriye'nin kuzeyi, Irak'ın kuzeyi ve kuzeydoğusu ile İran'ın batısında yaşayan Kürtler tarafından konuşulan bir dil grubudur. Orta Doğu'nun Arapça, Türkçe ve Farsçadan sonra en çok konuşulan dördüncü dilidir. Başlı başına tek bir dil değil Türk dilleri örneğinde olduğu gibi birçok farklı lehçeden oluşan bir dil grubudur. Türkiye'de Kürtçe ile kastedilen büyük oranda bu dil grubunun ülkede en çok konuşulan kolu olan Kurmancidir.

Mîroyê Esed kimdir

Mîroyê Esed (Rusça: Миро Асадович Мстоян/Miro Asadoviç Mstoyan, 5 Eylül 1919 – 4 Şubat 2008), Kürt asıllı Sovyet yazar, Ermenistan SSC Yüksek Sovyeti 10. Dönem milletvekili, gazeteci.


1919 yılında Ermenistan SSC'nin Aragatsotn şehrine bağlı Elegez (1938'den önceki adı Camûşvana Mezin/Büyük Camışlı) köyünde doğdu. Önce Transkafkasya Kürt Öğretmen Okulu'nu, ardından da Erivan Devlet Üniversitesi Hukuk Fakültesini bitirdi. 1937 yılında köyünde öğretmenlik yapmaya başladı, okul müdürü oldu. İkinci Dünya Savaşı yıllarında Elegez Kürt Tiyatrosu'nda hem oyunculuk hem de yöneticilik yaptı. Daha sonra Ermenistan Komünist Partisi'nin Elegez bölgesi sekreterliğine getirildi.[1]

Kürdistan Gazetesi: Mikdad Midhat Bedirhan ve Mısırdaki çabaları

Kürdistan (Kürtçe: کردستان, Fransızca: Kurdistan), Türkçe ve Kürtçe ile yayımlanan ilk Kürt gazetesi.

Gazetenin ilk sayısı 22 Nisan 1898'de, Mısır'ın Kahire'de Bedirhan Bey'in oğullarından Mikdad Midhat Bedirhan tarafından çıkartılmaya başlandı. 4 sayfalık gazete 1898'den 1902'ye kadar toplam 31 sayı çıktı. 1 ile 23 arasındaki sayıları on beş günde bir, 24 ile 31 arasındaki sayıları ise ayda bir yayımlandı.
1 - 5 sayıları Mikdad Mithad Bedirhan'ın sahibi ve yazı müdürlüğüyle Kahire'de basılmıştır. Mikdad Mithad göğüs hastalığından öldükten sonra kardeşi Abdurrahman Bedirhan sorumluluğunu üstlenmiş ve 6 -19 sayıları Cenevre'de, 20 - 23 sayıları Londra'da, 24 - 29 sayıları Folkestone'da, 30 ve 31

Hawar dergisi: Celadet Ali Bedırhan'ın rüyası

Hawar, 15 Mayıs 1932'de, Suriye'nin başkenti Şam'da yayınlanmaya başlayan ve toplamda 57 sayı ile 1943 yılına kadar yayın hayatında kalmış olan Kürtçe edebiyat dergisidir. Dergi Celadet Ali Bedirhan tarafından Şam'a yerleştikten sonra çıkarılmıştır.

Derginin ilk 23 sayısı hem Latin hem de Arap alfabesiyle basılmış ancak daha sonra 24. sayıdan itibaren yalnızca Latin alfabesiyle yayınlanmıştır. Bundaki en büyük nedenin derginin yaratıcısı Celadet Ali Bedirhan'ın Kürtlerin Latin alfabesine geçmesi gerektiğini düşünmesi olduğu söylenmektedir.[2]Hawar sözcüğünün Türkçe karşılığı imdattır.

Riya Teze Gazetesi: Sovyetlerde bir dönem Kürtlerin parlayan yıldızı

Riya Teze veya kiril alfabesiyle Р’йа т'әзә (Türkçe: Yeni Yol), Mart 1930 tarihinde Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde Ermenistan'daki Kürtler için Kürtçe dilinde yayımlanmaya başlayan gazete. Gazete Ermenistan Komünist Partisi'nin Kürtçe yayın organıydı.[2][3]

Riya Teze, latin alfabesi ile çıkarılan ilk Kürtçe gazete olma özelliği taşır. Bununla birlikte gazetede Ermenistan SSC hükümetinin kararıyla Erebê Şemo ve İshak Marogulov tarafından hazırlanan[4][5][6] Şemo-Marogulov alfabesi kullanılmıştır.

Kürt yazar Nado Mahmudov (Nadoyê Xudo Maxmûdov) kimdir

Nado Mahmudov (RusçaNado Hudoeviç Mahmudov (Надо Худоевич Махмудов, Kürtçe: Nadoyê Xudo Maxmûdov); 1 Ocak 1907 – 1990), Kürt asıllı Sovyet yazar ve siyasetçi, SSCB Yüksek Sovyeti 1. dönem milletvekili,[1] Ermenistan Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti ulaştırma bakanı yardımcısı, kamu hizmetleri komiseri, belediye ekonomisi ve pamuk üretiminden sorumlu devlet komitesi başkanı.[2][3]

Nado Mahmudov, 1 Ocak 1907'de Azerbaycan'nın Martuni kentinde dünyaya geldi. On yaşında babasını kaybettikten sonra zor bir çocukluk geçirdi. Annesi ve küçük kızkardeşine bakabilmek için

Tarık Ziya Ekinci kimdir

Tarık Ziya Ekinci (d. 1925 Lice, Diyarbakır) Kürt ve Zaza asıllı doktor, siyasetçi (Türkiye İşçi Partisi Milletvekili) ve yazar.

Babası Şafii Kürt, annesi Şafii Zaza idi.[1] İstanbul Üniversitesi Tıp Fakültesi mezunudur. Paris Tıp Fakültesinde ihtisas yapmıştır. Dâhiliye Mütehassısıdır. Siverek Sıtma Savaş Tabipliği, Diyarbakır Merkez Belediye Baştabipliği, Lice Hükümet Tabipliği, Diyarbakır, Mardin ve Siirt Tabip Odaları Başkanlıkları, Diyarbakır Kızılay, Veremle Savaş Dernekleri Yönetim Kurulu Üyelikleri, Sosyalist Kültür Derneği Kuruculuğu ve Yöneticiliği, Serbest Doktorluk, Yazarlık, TBMM 2.(XIII) Dönem Diyarbakır Milletvekilliği yapmıştır. Evli ve iki çocuk babasıdır.[2]